Eğer hamileyseniz ya da bir
hamilelik planlıyorsanız, diş ve diş etlerinize özellikle dikkat etmeniz
gerekir. Hamileliğe bağlı olarak değişen hormon seviyeleri, diş eti sorunlarını
doğrudan, diş çürüklerini de dolaylı olarak etkiler.
Hamilelik ağız sağlığını nasıl etkiler?
Hamilelik sırasında anne dişlerinden kalsiyum kaybı ve her hamilelikte annenin
bir dişini kaybedeceği yanlış bir inanıştır. Fakat hamilelik sırasında ağız
sağlığında bazı değişikliklerin olacağı da bir gerçektir. En önemli değişiklik
östrojen ve progesteron hormon düzeylerindeki artış
olup, bu durumda dişler üzerindeki plak birikiminin artması ile bağlantılıdır.
Eğer plak uzaklaştırılmazsa dişeti iltihabına ( gingivitis
) neden olur. Bu durum ‘’ hamilelik gingivitisi’’
adını alır. Dişeti kırmızı , hacim olarak artmış,
hassas ve kanamalıdır. Bu tablo daha çok 2. üç aylık dönemde hamile kadınların
çoğunluğunu farklı şiddette etkiler. Eğer gingivitis
zaten mevcutsa hamilelik sırasında şiddeti artabilir ve tedavi edilmezse periodontitise ilerleyebilir.
Diş gelişmesi anne
rahminde başlıyor
Her ne kadar dişsiz doğsalar da
aslında bebeklerin diş gelişimi anne rahminde başlıyor. Bu dönemde bebeğin diş
sağlığı için protein ve A vitamini içeren et, süt, yumurta, sebze ve
meyvelerin, C vitamininden zengin narenciye, domates ve çileğin, D vitamini
için et, süt, yumurta, balık ve kalsiyum içeren süt ve süt ürünleri ile yeşil
yapraklı sebzelerin yeterli miktarlarda tüketilmesi gerekiyor.
Diş kaybının sebebi dişlerin çürümesi
Hamilelikte diş kaybının sebebi hamilelik değil,
dişlerin çürümesidir. Dişlerin üzerinde biriken yiyecek artıkları ve
mikroorganizmalar (plak) dişi çürütecek asitleri oluştururlar.
Mikroorganizmalar varlıklarını sürdürmek için ihtiyaç duydukları nişastayı ise
yediğimiz yiyeceklerden temin ederler. Her nişastalı ya da şekerli bir besin
yediğimizde ağzımızın içinde çok güçlü bir asit ortam oluşur ve bunun normale
dönmesi yaklaşık 20 dakika sürer. Gün içinde sürekli atıştırma halinde olursa
bu asit ortam hiç nötralize olmaz ve dişlerimiz hızla
çürür. Bu nedenle gün içinde sıkça yemek yemeniz gerekiyorsa, tercihinizi
şekerli ve nişastalı besinlerden çok meyve, sebzeler; asitli içeceklerden
ziyade süt ürünleri ve su yönünde kullanmanız daha uygun olacaktır.
Diş etleriniz de benzer biçimde plaktan etkilenecek
ve kırmızı, hassas ve kolayca kanayan bir hal alacaktır. Hamilelik nedeni ile
değişen hormon dengeleriniz de bu durumu arttıracaktır. Bu diş eti hastalığına
hamilelik gingivitisi denir ve ilerlemesi halinde
dişlerinizin kaybına neden olur.
Bakım bebek için de önemli
Ağız bakımınıza dikkat etmeniz sadece sizin
için değil, bebeğiniz için de son derece önemlidir: Yapılan çalışmalarda
şiddetli diş eti iltihabı sorunu olan annelerin erken doğum yapma
ihtimallerinin yüksek olduğu bildirilmiştir. Diş eti iltihabının bazı ürünleri
kan dolaşımınıza karışarak erken doğumu başlatabilirler.
Hamilelikte diş problemleri nasıl engellenir?
Diş çürüklerini ve diş eti hastalıklarını
önlemek için yapmanız gereken günde 2 kez, 3 dakika süre ile dişlerinizi fluorid içeren bir diş macunu ile fırçalamak, dişlerinizin
arasını diş ipi ile temizlemek ve fluoridli bir
gargara ile çalkalamaktır. Görüleceği gibi hamile olmanız, ekstra bir diş
bakımı yapmanızı gerektirmez. Ama diş bakımınızı aksattığınızda bunun
sonuçlarını hamileliğiniz süresince daha vurgulanmış olarak yaşarsınız.
Ağız-diş sağlığınızı korumak için yapmanız gereken
bir diğer şey ise diş hekimi kontrolünde olmaktır. Hamileliğiniz diş tedavisi
yaptırmanıza engel değildir. Düzenli olarak kontrollerinize gitmeniz ve diş
temizliği yaptırmanız, hamileliğiniz süresince acil bir durumla karşılaşma
ihtimalinizi azaltacaktır. Diş hekiminiz gerekli görülen tüm tedavileri size ve
bebeğinize hiçbir zarar gelmeyecek biçimde planlayacak ve gerektiğinde kadın-
doğum doktorunuz ile iletişime geçecektir.
Diş tedavisi
İlk üç aylık dönem :
Bu dönem bebeğin çok hassas olduğu bir dönemdir. Gereksiz müdahaleler düşüğe
sebep olabilir. Fakat ağrıya sebep olmuş ve/veya müdahale edilmediği takdirde
daha çok zarara neden olabilecek durumdaki dişlerin çekim, kanal tedavisi gibi
acil olarak tedavi edilmesi gereken durumlarında, çekinmeden diş hekimine
gidilmelidir. Diş hekimi, bebeğe zarar vermeyen ilaçlarla tedaviyi
sağlayacaktır.
İkinci üç aylık dönem:
Bu dönem, hamilelik sonuna kadar ertelenmesi
uygun olmayan diş çekimi, dolgular, kanal tedavileri vb. pek çok tedavinin
yapılması için en uygun olan dönemdir.
Üçünçü
üç aylık dönem: Bu dönemde bebek anne karnında oldukça büyümüştür ve
doğum yaklaşmıştır. Aynen ilk üç aylık dönemde olduğu gibi, acil tedaviler
dışında diş hekimi müdahale etmeyecektir.
Beslenme Önerileri
Dengeli beslenmeniz hayatınızın her döneminde
olduğu gibi bu döneminde de çok önemlidir. Ayrıca hamileliğiniz süresince
yedikleriniz bebeğinizin gelişimini de doğrudan etkiler. Diş gelişimi de bu
süreçte etkilenebilir. A, C, D vitaminlerini, kalsiyumu, proteini ve fosforu
yeterli miktarda almanız çocuğunuzun sağlıklı dişleri olmasını sağlar.
Çocuğunuzun dişleri için gerekli olan kalsiyumun kaynağı sizin dişleriniz
değil, beslenmenizde aldığınız kalsiyumdur. Eğer yeterli miktarda kalsiyum
almazsanız, vücudunuz kemiklerinizden kalsiyum alacaktır. Süt ve süt ürünleri,
beslenmenizdeki kalsiyum kaynaklarınızdır. Gerekli görüldüğü takdirde kalsiyum
tabletleri de kullanabilirsiniz.
